Kampanyaya Elfebeya Kurdî | HAWAR DENGÛBAS

Êdî bese bila Kurdî yek a yekgirtî çêbibe.Daxwazîya me ji Hikumeta Herêma Kurdistan eve.Û ez dixwazim bêjim dema ez di bînim Kurdên Başûr tenê bo soranî kardikin ez pir xemgîn dibim.Em wisa pêşnakevin.Derfet di destê Kurdistana azad de heye lê ew bo Kurdîya yekgirtî tutiştî nakin.Mînak peymanê bi telefona mobîl re çêdikê lê weke ku ez zanim dê zaravayê soranî bikarênin ev kêmasîyek zor mezine.Ya dî (nizam niha di kîjan astêdeye) dîsa peymana bi mîcrosoftêre dê bi soranî be.Heke Kurdistana azad halo berdewamke em tu cara nabin yek û nikarin bêjin em Kurdin.Ger wisa bikin ew ne Kurdin tenê Soranin.Ji berku daxwazîya hemû Kurdan bi cih naênin.Lê ez dîsa bibawerim ku wê vê kêmasîya xwe bînin û werin ser ya rast.

Nav nîne,gameover_symphonie@hotmail.com

Divêt elifba kurdiy şêrîn yek bibet û di serdemî ragehandin û teknolojyda Kurdî jî bigehêt asta herî bilind.Ger Kurdî qels bimîne wê Kurd jî qelstir bibin.

Nûrî Akrêyî,Akrê,Kurdistana Azad

Zimane me nasnama meye!Gelek spas ji bo we,ev gavek mezine.Kurd pedviye ku zimane xwe standard bike eve gava yekeme ji bo standard kirina zimane sirine Kurdi.Serkeftine ji were dixwazim.

Shivan Oremar,shivan@hotmail.com,Xwendekar,Kurdistana federal

Gellek spas ku HAWARDENGÛBAS.com dest avêdtiye mijareke ewqas girîng.Ez hêvîdarim êdî rayedarên Li Kurdistana Başur dev jiînatê berdin û em ji vê dijwarî û paş damayînê xelas bikin.HAWARDENGÛBAS stêrka çapamenî kurdîye û weşaneke gelek pêşketî û hemdem e.Serketina we û berdewamîya we dixwazim.

Lorîn Taşdelen,shivan@hotmail.com,Xwendevana Zaningehê,Batman,Kurdistana bakur

Gelek spas ku we ev kampanyaya da destpekirin,Ger em elfabeya xwe a latini bikar binin, zimanê me wê hin pêskeve. Gava Dewleta Kurdistan a Federe biryarekê li ser elfabeya latini bide û wê bikar bine eva hem yêkitiya kurdan diyari me dike, hem ji zimanê me dixe nav zimanên dunyayê ku ciyeki wan taybet heye.

Alî Alxasî,alxasi@gmx.net

Derya (Swed deryakurdi@hotmail.com)

Hîwadarim kampanyatan serkewtu bêt.

Îbrahîm Roger (Rojhilatî Kurdistan/Sîne )

Serkeftin!

Cewad Goran

Rastî jî ez kampanyaya HawarDengûbas gelek girîng dibînim.Hêvîdarim hûn wekî HawarDengûbas wan Ev mesaj û daxûyanîyan bigehênin rayedaran.Eger li Kurdistana Federe de konfenasek were çêlirin di vê warî de ji bo çareserîye gavekê girîng e.Bawerim ku milletê Kurd ji bo pêşketina çapamenî,edebiyat,ziman û tiştên din bi giştî derbasî elfebeya latini bin.Gelek spas.

Rizgar Kurdistanî,Wan/Kurdistana Bakur,rizgarkurdistani@yahoo.com

Silav û rêz,

Sipas bo gotara we ya liser Kampanya Kombuna Zimanê Kurdî

Belê weko di daxwiyaniyê de hatiye rêzkirin pêwîstiyekî mezin gelê Kurd bivê heye, zana û şarezayên ziman û rêzimana Kurdî divê demên xwe hinda nekin û zûtirîn demde kombibin. Daxwaza xwe ya bidil û can danin ber destên karbidesta Kurdistan ku dahatiya bingehê Kurdistana mezin çaverêdike.. Zimanê Kurdî bêguman pêwîstî bi „êk dengî û êk rengî“

( ez livêderê şûna „yek“ , „êk“ bikartînim). Çimko yek bizimanê Farisiye. Hingî gotinên Kurdî hebin ji çi zaravanbe bila divê em bikarbînin. Lê ku gotinên di zimanê mede hatiye bikar anîn liber destên mebe û serdajî gotinên biyanî datînin nav zimanê mede ez rast nabînim. Îro dema dibêjin,“ayinde“ gotinek farisiye(pêşeroj, dahatî). „Arezo“ jî farisiye. Dicihê

wêde „daxwaz, xwestek“ divê bête nivîsandin. Zimanê Kurdî bêguman didema şoreş û xebatêde nexasim li Bakûrê kurdistan hindek mela û feqeyên dinava partiya rêzanîde cih girtibûn çi nihênî û çijî diyar diparastin. Zimanê me îro mirov dikarit bêjit berbi pêşde çihêxwe girtiye û rohniya pêşiya gelê Kurd işkeredike. Lê weko wejî anî ziman divê Komîteyek

zanistî û akademik liser vê dabaşa (mesela) êkbûyîna zimanê Kurdî dest bikar û xebatê bikin, dem hatîye û direnge. Hemu zaraveyan kombikin û hevbeşiyekî zanistî pêşde çûnekê bibînin.

Îsmaîl Girikî 8.11.2005

Serkeftin bo kompanyaya êkxisitna elfebeya Kurdî bo latinî

Mikayil,Kurdistana Başur,mikaylakreyi@hotmail.com

Peyam nîne

Ozgur nizan,Brîtanya,Karker

Peyam nîne

Serkeft,sekeftinakurd@newstreat.com

Peyam nîne

Fatîh Kahraman,Batman,Bakurê Kurdistanê,welatperwerbatman@yahoo.com

Peyam nîne

Hasan berwar,Kurdistan

Elfebeya herî pêşketî elfebeya latinîye,elfebeya herÎ pêşketiya Kurdî jî elfebeya ko Nemir Celaled danîye.

Rizo,Kurdistana Rojava,Efrîn

Tîpa latînî ne tîpa ataturk e, ya latînî ye, dinya hemû vê tîpê bi kar tîne îro. Cend netewe henin ku tipa xwe bixwe bi kar tînin wek Rus, Yunaî, Cînî, dewletên ereban û welatên din lê ev hemû jî bi tîpa latîni dikarin bixwinin.Tîpa latînî eger ya dagirkeran be, ya ereban/musulmanan a çi ye gelo? ma ew ne dagirkerin?Ez jî yek ji wan şagirtên Ferhad Sakelî bûm. Ji ber me bi tîpên erebî nezanîbû, ji me re digot hûn ne Kurd in. Gava me jê dipirsî ka "ziman" ji ku derê hatiye û kengê hatiye holê, bersiva Sakeli bi kurtî; ” Xwedê ziman çêkiriye û ji me re şandiye” bû. Ev bersîv ne bersiva lêkolînerek akademîk e, heya niha nizanim cend şagirt xwendina xwe qedandine, lê gelek ji wan ji van gotinan têr dibin û dev ji xwendina xwe ya pîroz berdidin. Mijarên me piranî ser ziman, ser sofism, ser dewlemendiya edebiyata ereban bû.Ez ne tenê nivîsa wî rexne dikim ez wek dilxwazê fêrbûna ziman û çanda kurdî daxwaz dikim ku ew dev ji mamostetiya xwe berde.

Nesrîn Rojkan,nesrinrojkan@hotmail.com

Hêviya me ya herî girin ewe jî, ku berî ez dawaza kurdistana mezin ya ser bixwe bikin, gerek em daxwaza elfebeyek yekgirtî bikin da ku geleê kurd yekîtiyek çandî, kulturî .... pêk bîne ji bo ku em karibin ji hev fam bikin u em katibin bi hev re li welatek bijîn

Selîm Hesen,Lubnan,Beyrut,salloum_kr@yahoo.com

Gotinên Ferhad Meşakelî ku qaşo bi zanyarÎyêtêkîlîya wî heye bi rastî jî ev niznae çi dibêje.

Rewşen Barîn,Xwendekar,Tirkîye,rewsenbarin@bxon.com

Ez piştgirîyê didim vê qempanyayê.Gereke kurd xwedîyê yek elîfbeyê bin.Serkeftin..

Sertan OZ,Xwendekar,Tirkîye

Ji Hikiemta Kurdistanê dwaz dikim êdî ji boy derbasî bu^na elebeya latinî gavan bvêje.

Ismail karaman,Xwendekar,Tirkîye

Ez jî tevlî vê kampanyayê dibim.Çunkî elîfbayÊ erebî bo pêşketin û yekîtîya Kurdistanîyetê astengegek mezine.

Meriwan mirdi,Rojhilatê Kurdistanê

Peyam nîne

Pelin ateş,Xwendeka,Tirkîye,memder@mynet.com

Peyam nîne

Halis gezgin,nergis444@aol.com

Min weku momasteyek le başurî Kurdistan kar dikemawa,çak dazanim ke qûtabî elîfbeya

latinî le erebî baş tedigehejen.Maltan awa.Serketin

Gulin,başûrê Kurdistanê,Hewlêr,mamoste

Silav.Ez gelek spas dikim ku HawarDengûbas.com dest bi vê karÊ kir.Ez gelek şadim ku Kurd bûn xwedî dezgehek wek Hawar Kurdistan Medya Grupê .Begûman qet hewce nake ko pewitiya elfebeya latini eşkere bikin.Bp dewlemend bÛyîn û pêşkerina zimanÊ Kurdî û yekîtîya netewî divê elfebeya latinî were bikaranîn.Çima Hikumeta Kurdistana başur biryarek wisa nagre çi sedem heye.Kurdistan Êdî azad.Çima wext derbas be.Çima rojek ji rojek pêştir em vê mijarê çareser nekin.BangÊ hemû gelÊ kurd dikim ku bo pêkhatine vê armancê hewl bidin.

Muhammed,?,Elmanya,mshhgund@hotmail.com

Serhad B.RÊNAS(Xwedî û Damezrênerê HKMG/Lêkolîner)

Xebatkarên Hawar Kurdistan Media Group

Şevîn ARÎ (Alîkarê Rêvebirinê-Derhênerê Dîtbarî)

Rebiwar KURDO (Edîtorî-Malpersazî)

Etem FERQÎN Edîtorî-Malpersazî

Hesen DILGEŞ Beşên Zimanên Bîyanî

Salim OZ Stretejî-Cêbecekirin

Hêlîn BARZAN Proje-Lêkolîn-Nûçe-Kontrol-Nivîs

Pasewan Proje-Lêkolîn-Nûçe-Kontrol-Nivîs

Rebiwar KURDO Têkîlî

KAMPANYA BO YEKXISTINA ELFEBEYA ZIMANÊ KURDÎ

HAWARDENGÛBAS/Hawar Kurdistan Media Group

HÛN JÎ GAVEK BAVÊJIN!

Kampanyaya yekemîn ya HAWARDENGÛBAS ser mijara meseleya çareserkirina kêşeya Elfebeya Zimanê Kurdî ye.

Xwendin û nivîsandina zimanê Kurdî ji ber helwestên zorbarî û bi yasayên ji mirovahîyê der hatibû qedexe kirin ketibû asta herî kêm.Tenê "feqî" û "mela" yên ku di medreseyan de perwerdeya olî bi zimanê Kurdî girtibûn istisnaya vê yekê bûn.Berhemên Kurdî yên kevn ku bi vê elfebeyê hatibû nivîsandin feqî û melayan ve ji ber ku elfebeya Erebî dizanî bûn hat parastin.Lê ji ber perçe bûna Kurdistanê,nebûna elfebeyekî standart û nabûna delfeta perwerdeya Kurdî û ji ber ku Komara Tirk xwendin û nivîsandina Kurdî qedexe kiribû nifşên Kurd ji delfeta xwendina qezenca bi sedal salan; berhemên nivîskî yên Kurdî bêpar man.Di vê çerçoveyê de pira di navbera nifşên û nifşên berê de hat rûxandin. Ji nifşên nû lêkolînvanên wêrek jî ji ber ku elfebeya Erebî nizanîbûn berhemên Melayê Cizirî,Ehmedê Xanî,Elî Heriri,Feqiya Teyran ku hemû dewlemendiya zimanê Kurdî diparêzin nikarîbûn bixwînin.

Zimanzanên Kurd bo ji holê rakirina kêşeya elfebe cara yekem 1918’an de dest bi xebatê kirin ku hin vê demêde Komara Tirk ne hatibû damezirandin û Tirk derbasî elfebeya latinî ne bûbûn.Lê temam kirin û bikaranîna elfebeya latinîya Kurdî sala 1932’ê de pêk tê.Cara yekem di sala 1918’de ji aliyê elfebeya latini pirtûka bi navê Elîfba Kurdî ku aliyê Mîr Celadet Elî Bedirxan(1893-1951) ve hatibû nivîsandin de hat bikaranîn.Di wan salan de li Başurê Kurdistanê hewldanên Xelîl Xeyalî û Tewfiq Wehbi hêvîyên Bedirxan mezin kiribû.Kovara Jîn ku di vê demê de li Kurdistana Bakur dihat weşandin ji yekem hejmara xwe û pêve li beramberî rexneyên tund dihat.Çinkî gelek tîp ji dervey wateya xwe ya rastîn dihat bikaranîn û ji derdorên zimên û xwendevanan rexneyên tund dihat.Rêveberên kovarê jî wiha bersiv dida ”Ka em çi bikin,zimanekî arî encax bi elfebeyekê samî wiha tê nûsîn”(*). Piştre jî elfebeya latini di kovara ku ji aliye Celaled Elî Bedirxan ve hat derxisin de-ev kovar kovara Hawar(1932-1944) bû- jî hat bikaranîn.Bi vê avahî zimanê Kurdî bi taybetî Kurmancî derbasî elfebeya latinî kiribû.Kurdistana Başur û Rojhilat ji ber ku dewletên ku wan perçeyên Kurdistanê dagirkirine elfebeya wan a fermî elfebeya Erebîye,elfebeya latinî re entegre nebûn.

Di dema me de di Kurdistana Bakur,Kurdistana Başur-Rojava,Ewrûpa û Rûsya(li gel elfebeya Kirîlî) elefebeya Latinî,li Kurdistana Başur û Kurdistana Rojhilat de elfebeya Erebî tê bikaranîn.Kurdistana Başur de televizyonan û hin kovarên Kurdî,hin malperên înternetê û hin pirtûkên Kurdî ku tên çap kirin de elfebeya Latinî tê bikaranîn û xebatên bi vî rengî jî zêde dibin.Lê zimanê ku,zimanê 45-50 mîlyon mirovan be elfebeyek yekgirtî yê vî zimanê nebe.Ev jî malkambaxîya me ya Kurdan e.

1▪ Elfebeya Erebî ji alîyê rêzimanê de zirarê dide Zimanê Kurdî û di nav elfebeya Erebî de gelek tîpên ku di zimanê Kurdî de hene,nînin.Elfebeya Erebî bo zimanê Kurdî di gelek waran de kêm e.

2▪ Pirtûk,kovar,rojname û hemû weşanên nivîskî ku li Kurdistana Azad û Kurdistana Rojhilat dertên Kurdistanîyên ku elfebeya latinî bikartînin nikarin sûd verbigrin.Heman şiklî Kurdistanîyên ku elfebeya erebî bikartînîn nikarin berhemên ku li Kurdistana Bakur,Kurdistana Rojava,Ewrûpa û Qefkaya bixwînin.Ev yek jî dibe asteng ku;

-arşîveke neteweyî pêk were ku arşîv hişe milletekê ye û arşîv garantî û çavkanîya pêşketinên pêşarojê ye

-riheke hevbeş di wêje û çanda Kurdî de xurt bibe

3▪ Nebûna elfebeyekê hevbeş nêzîk bûna zaravayên Kurmancîya jêr û jor jî asteng dike.Her wiha ber rûniştina rêzimanê Kurdî jî digre.

4▪ Pêşketinên teknolojîk û zanyarî de elfebeya Erebî nikare bersivê pêwîstîyên sedsala 21.an bide.Li Cîhanê pêşketinên di warên teknolojî,zanist û ragihandinê bi giştî ser bingeha elfebeya latinî birêve diçe.

5▪ Nebûna elfebeyekê hevbeş ya neteweya Kurd bo dijminên Kurdistanê dibe sedema kêfxweşîyê.

6▪ Bi tu avahî têkîlîya ol(dîn) û ziman nîne.Bila kes xwe paş perdeya olê veneşêre.Elfebeya hevbeş ya neteweya Kurd latinî be jî hemû Kurdêm misiliman dikarin dîsa Qûranê Kerîm bi avayekê normal bixwînin.Pejirandina elfebeya latinî bi tu avahî zirarê nade misilimantîya Kurdan.Hemû misilmanên ku ereb nînin(ji xeynî fars,efqen û pakîstanîyan) wisa dikin.

Êdî bo sekinînê tu sedem nîne.Divê zûtirîn kat de Kurd vê meseleyê bigrin rojevên xwe.Ger kêşeyên bingehîn ya gelê Kurd çiqas zû werin çareser kirin vê gavê lezahîya pêşketinê jî di hemû waran de -wek ziman,wêje,medya,mûzîk,çand û hwd.- zêde bibe.Serdema têkoşîna mayîn û nemanê derbas bû niha dem dema pêşketin û pêşxistinê ye.Ji ber vê yekê jî tu wateya paşvexistina çareserîyên pirgirêkan nîne.Niha perçeyekê xaka Kurdistan Azad e û Hikumet,Parlemen û gelek dezgehên Kurdistanî heye ku kêşeyên wisa de rolekê bingehîn bileyzin.

Ji ber wan sedemên girîng û bo pêkhatina yêkîtîyê di zimanê Kurdî de hewceye ku Kurdistana Azad bi temamî derbasî elfebeya latinî be.Bo vê yekê jî divê Hikumeta Kurdistanê,Parlemena Kurdistanê û hemû dezgehên têkîldar dest bi xebatê bikin.Di Konferanseke mezin û girseyî a zimanê Kurdî ku ji layê Dewleta Federal a Kurdistan û akademîyên li Kurdistana Azad were çêkirinde biryara derbas bûna elfebeya latinî were girtin.Divê ev konferans bi tevlîbûna ji her perçeyên Kurdistanê hemû kes û sazîyên pêwen were li dar xistin.Bi vî avahî him zimanekê standart pêk were him jî ji qezenc û rabirdûya xwe qut nebe.Piştî peyda kirina û pêkanîna çareserîyê hemû arşîva ku bi elfebeya erebî hatiye nivîsan din vê bo latinî werin wergerandin.

Hûn dikarin nav,cîh û nêrînên xwe bişînîn li navnîşana elfebe@hawardengubas.com an jî ji forma jêr .Piştî qedandina kampanyayê HAWAR-DENGÛBAS peyamên ku hatine şandin wê bişîne cihên têkîldar wek Hikumeta Kurdistan,Parlemena Kurdistan,Korî Zanyarî Kurdistan,Enstîtuyên Kurdî,Zankoyên kurdî û navendên din yên pêywendîdar da ku bo çareser kirina vê arîşeyê gavek bêne avêtin.Hûn dikarin pêşnîyarên xwe jî bo çareser kirina vê kêşeyê jî dîyar bikin.

girêdanên sponsor

irêdan

REKLAMAN

Dezgehî: hkmg.net | Hawar Kurdistan Media Group | Agahîyên Giştî | Rêvebirî | Reklam Dayîn

Ev Weşaneke