Zimanê Kurdî

Lêkolîn

Zimanê Kurdî. Zêdetir

Hûrnêrîn
Rewşa Geşedan û Hilberîna Bi Zimanê Kurdî Zêdetir

Ferhêngên Kurdî

www.ferheng.org

Dibistana Zimanê Kurdî

www.dibistanakurdi.com

Beşa Kurdistan

Ji Parlemena Ewrûpa Raveyek Tirsonekî;“Bila Tirkîye Mafên Kurdan Nas Bike”

Nûçeyên Derbarê Bûyerên Bakûr de 

07 Nîsan, 2006 08:34:12 (GDK)

HAWARDENGÛBAS,AMED,Kurdistan- Doh (pêncşemê) li Parlemana Ewrûpa bo nîqaş kirina bûyerên li bakûrê Kurdistanê danîştinek hate lidar xistin.Parlemena Ewrûpa wekî her carê di meselya Kurdistanê debi avayekî tirsonekî tevgerîya.Di niqaşan de bi giştî hate gotin ku divê Tirkîye mafên Kurdan nasbike.Li Hewlêrê jî Tirkîye hate şermezar kirin.

“Hejmara  kuştîyên di encama terora dewleta Tirk de 15 ye, 550  kes hatin girtin.Kesên binçav kirî bi îşkeceyê û zextên giran re rûbirû ne”

Parlemena Ewrûpa de bûyerên li Kurdistana Bakur û terora dewleta Tirk hate nirxandin.

Doh (pêncşemê) î di katjimêr 15:00’ê de li Parlemana Ewrûpa bo nîqaş kirina bûyerên li bakûrê Kurdistanê danîştinek hate lidar xistin. Dewleta Tirk her çiqas nerazîbûna xwe li dijî vê civînê dîyar kiri be jî daniştin pêk hat.

Parlemena Ewrûpa wekî her carê di meselya Kurdistanê debi avayekî tirsonekî tevgerîya.Wek her carê kêşeya Kurdî di çerçoveya mfên kêmnetewan de hate dîtin û kêşe wekî kêşeya Kurdistanê nehate dîtin.

Di niqaşan de bi giştî hate gotin ku divê Tirkîye mafên Kurdan nasbike,ji ber ku çavkanîya bûyerê wisa kêşeya Kurd,lewma jî heta pirsgirêka Kurd neye çaresar kirin bûyerên bi vî rengî wê berdewam bikin.

Hate gotin ku Hikumetên Tirkan diasîmîlekirina Kurdan de serneketine û divê kêşeya Kurd ne bi şîddetê lê bi riyen aqilene were çareser kirin.

Ger dewleta Tirk êrîşên xwe ser gûndên Kurdan bidomîne û zarokên 3 salî bikûje ne mimkune ku vê kêşe çareser bibe.Ji Tirkîye hate xwestin ku erk û sozên xwe bicîh bîne,reforman bixe pratîkê û mafên Kurdan binase.

Parlementerên YE'yê 2 roj berê jî şideta dewletê şermezar kiribûn û hişyariya betalkirina muzakereyan da bûn.

Parlementerên Ewropayê bi armanca destpêkirina diyaloga di navbera kurd û tirkan de nameyek ji îmzekirinê re amade kir. Parlementerên hikûmeta Enqereyê û artêş şermezar kir xwest ku YE înîsyatîfa siyasî hilde destê xwe.Parlementeran gef lêkirina gelê kurd jî bi tûndî şermezar kir û hişyariya betalkirina muzakereyan kir.

Li paytexta Kurdistana Azad Hewlêrê îro terora Tirkîye ser gelê bakûrê Kurdistanê hate şermezar kirin

Doh sibehê Hewlêrî ji Meydana Karkeran meşiyan, hatin li ber Parlamentoya Kurdistana federe civîyan. Meş bi alaya kurdî, pankratên ku êrîşên dewleta tirk şermezar dikin û bi şîara "Em başûr in, piştgirê bakur in" hat lidarxistin.

Xwepêşanderan bi daxuyanîyekê doz li Parlamentoya Kurdistanê kir, ku li ser  vê meselê di Parlamentoyê de guftûgo bê kirin û siyaseta dewleta tirk were şermezarkirin.

Birêvebirên xwepêşandanê radigihînin ku armanca meşê ew e ku hukumeta Kurdistanê piştgirîya welatîyên bakurê Kurdistanê bike û karê dewleta tirk şermezar bike.

Şandeyek ji xwepêşanderan ji alîyê endamê desteya serokatîya Parlamentoya Kurdistana federe Şêrwan Heyder hat pêşwazîkirin. Heyder di axaftina xwe de got, xwepêşanderan mafê xwe bikaranîye. Wî bi berdewamî got,milletê kurd li dijî her zilm û zordestîyê ye ku  li serê tê kirin.

Ji hin rewşenbîran daxûyanî

Rewşênbîrên kurd: Em êrîşên li dijî gelê me yê sivîl û bêçek şermezar dikin.Komek rewşenbîrên kurd bi daxuyaniyek nivîskî balkişand ser 'êrîşa' li ser gelê kurd ê sivîl û bêçek û anî ziman ku ew vê 'êrîşa' li dijî gel bi tundî şeremaz dikin. Rewşanbîran destnîşan kir ew heta dawiyê li pişt têkoşîna gelê kurdin û ji malbatên kesên jiyana xwe ji dest dayîn re sersaxî xwestin.

Ji zankoya Bogaziçi piştgirî bo Kurdan

Li Zaningeha Bogaziçiyê, bi pêşniyara hin mamosteyên li Beşa sosyolojî (Zeynep Gambetti û Nazan Ustundag), li ser bûyerên Amedê 5’ê Avrêlê li seat 17:00’ê civînekê pêk hat.Di civînê de biryara serdana Amedê derket. Xwendekarên Bogaziçiyê dixwestin ku du roj şunda herin Amedê. Lê belê piştî civîn, derket holê ku heke hefteyê bê herin dê baştir be. Bi vî avayî xwendekarên zaningehên din jî dikarin organizasyonan çêkin û piştgiriya zêdetir mamosteyên zaningehê bixwazin. Berê çûyinê her roj li Zaningeha Bogaziçiyê maseyan dê bê amadekirin û têkilî bi zaningehên dinve bê xurtirkirin. Heke ti pirsgirekek dernekeve, xwendekar dê li 14’ê Avrêlê ji Stenbol dikevin rê.

Doh manşeta New York Times de bûyerên li bakûr hebû

Rojnameya herî bi navûdeng a DYE New York Timese bûyerên li bakûrê Kurdistanê doh wekî manşet pêşkeşî xwedevanên xwe kir.Di nûçeyê de derbarê rewşa Kurdan de agahî hate dayîn û di derbarê bûyeran de jî hate gotin ku “dewleta Tirk çalakîyên Kurdan bi tundî nêzik bûye”

Kurdên li Stockholm jî  terora Tirkan şermezar kirin

6ê nîsanê roja pênc şemê li Stockholmê li meydana Sergels Torg bo protesto kirina terora dewleta Tirk a li Kurdistana bakur û piştgiriya têkoşîna gelê kurd xwepêşandanekê hate li dar xistin.

Duh li paytextê Swêdê li Stockholmê kurdan li hember parlamentoya Swêdê bi xwepênîşandanekê, bi beşdarîya kurdên ji her çar perçeyên Kurdistanê terora dewleta Tirk hate şermezar kirin.

Xwepêşandan bi hevkarîya HEVKARÎ û FKKS hatibû amadekirin û gelek rêxistin û partîyên Kurdan jî piştgirî kir.

Komîteya amadekar di daxûyanîya xwe de got ku; “Pirsa kurd bi tedbîrên polîsî, bi tedbîrên leşkerî û bi gulebarankirina xelkê sivîl, bi kurtî bi bikaranîna şîdetê nayê çareserkirin. Bi kar anîna şîdetê li hember gelê kurd rewşa Tirkîyê jî aloztir dike, rê li demokratîzekirina Tirkîyê jî digire ku ev jî ne ji berjewendiyên gelên Tirkîyê ye. Ev bûyerên han, bi pêvajoya demokratîzekirina Tirkîyê re û bi haziriyên endametiya YE re naguncin.

Pirsa miletê kurdi, pirseke sîyasî ye û tene dikare bi metodên siyasî û demokratîk bê çareserkirin.

Em bangî Hukumeta Swêdê dikin û ji hemû hêzên aştîxwaz û demokratîk hêvî dikin ku li hember van êrişan bêdeng nemînin. Em daxwaz dikin ku YE, NY van êrişan şermezar bikin û mudaxeleya Tirkîyê bikin ku êrişan li ser gelê kurd bisekinînin û ji bo çareserîyekê gavên cidî bavêjin.”

Li Helebê jî Kurdan terora dewleta Tirk şermezar kirin

Pênşemmê saet di 11ê de, bi vexwendinekê ji Partiya Şepêla Pêşeroja Kurdî li Sûriyê, nêzî 1000 kurd li pêş avahiya baylozxaneya Tirkiyê li Helebê kombûn.

LeşkerênSûriyeyê yên ku jimara wan bêtirî 4000 serbazî bû nehişt ev çalakî pêk bê, rê li ber ketin, derketin û nêzîkbûna balyozxaneya Tirkiyê girtin.

Hin jî rexistin û weşanên Kurdî bûyeran bi avayekî çewt radigihînin û li şûna ku Dewleta Tirk şermezar bikin mijarên di rêza dûyemîn derdixin pêş

Hin jî rexistin û weşanên Kurdî bûyeran bi avayekî çewt radigihînin û li şûna ku Dewleta Tirk şermezar bikin mijarên di rêza dûyemîn derdixin pêş lê divê Kurd  li hember tehdîtên Tirkan divê hezên xwe yek bikin û vê firsendê bo deşîfre kirina kiryarên Dewleta Tirk û pêkanîna xwestekên neteweyîya gelê Kurd bikarbînin.

Divê vê hêz û tevgera ku li bakûr peyda bûye bo doz û dazxwazên neteweyî bê bikaranîn.Bo vê yekê jî divê li her cihê terora dewleta Tirk were şermezar kirin,medyaya Cîhanê were agahdarkirin û potansyola li bakûr bi metodên reel û aqilene bo çareserkirina kêşeya Kurd li ba kûr were qanalîze kirin.

Bi avakirina enîyek neteweyî bo bakûr,avakirina televizyonek neteweyî,bieleqedar bûyîna kêşeyên civaka Kurd li bakûr,bi çalaktir bikaranîna kirina medyaya Kurdî,bi geştirkirina dîplomasîya Kurdî û bi aqilene bikaranîna amûrên heyî û bi xurtir kirina xebatan ser xêzeke neteweyî û bi Kurdistana azad re mil bi mil divê piştgirî li bakûrê Kurdistanê bê dayîn û divê berî her tiştî hedefa yekemîn dewleta Tirk be.

Panoramaya Bûyerên li Bakûrê Kurdistanê

28 Adar

Li Amedê Polîs ser meşa ku bo protesto kirina qetl kirina gerîllayên PKKyê di hat li dar xistin êrîş kir.

Cenazeyên 4 gerîllayên PKKê ku di operesyoneke de jiyana xwe ji dest da bûn serê sibê  li Amedê ji alîyê girseyeke mezin ve hate pêşvazî kirin.Piştî veşartina cenazeyan li goristana Yenikoy, girse dest bi meşê kirin.Piştî demeşê navbera polîs û xwepêşanderan de pevçûn derket.Ciwanan bombeyen molotolf avêtin polîsan. Polîs jî bi tundî êrîşî ser girse kir. Piştre jî alozî li seranserî Amedê belav bû.Dema êrîşên polîsan de gelek kes brîndar bûn.Polîs gule barand ser gel.Li Amedê dikkanan  hatin girtin.Li Amedê  timên Taybet û leşkerên tirk ji bo pêşiya bûyeran bigirin daketin nava bajêr.Li Edeneyê jî piştî veşatina termên gerîllayan de alozî derket , bûyerên tundîyê rûda polîs êrîşî ser xwepêşandaran kir.Li Ofîsê ser avahîya MHPyê bi keviran hate êrîşkirin. Her wiha li Êlîh û Sêrtê jî bûyerên heman rengî rû da.

29 Adar

150 zêdetir brîndar bû û 3 kes jî jiyana xwe ji dest da.Seranserê Amedê ji aliyê polîsan, hêzên çevîk, tîmên taybet û leşkeran ve hatin e dagirkirin.Dikkan û kargehan jî îro nehate vekirin.Li gelek deverên bajêr jî tanq hatin bicihkirin.Ji ber ku hêzên polîsan têrî pêşî girtina çalakiyan nekir, ji bajarên wekî Mêrdîn, Êlih, Elezîz, Riha û Meletiyê ekîbên girêdayî miduriyetên ewlehiyê şandin Amedê. Hate hînbûn ku ji 16'emîn Tugaya Bizirx a li navçeya Erxena Amedê gelek personel û tanqên bi zirx, di demên serê sibehê de li 7'emîn Fermandariya Kolorduyê hatine bicihkirin.Çalakvanan bi taybetî êrîşî dezgehên dewleta Tirk dikin.Her polîs jî wan bûyeran firsend dibîne û êrîşî ser gel dike.Hêzên dewleta Tirk ku daketin kolanan û êrîşî gel û mal û dikanên kirin. Camên deriyên gelek mal û kargehan jî şikestin. Çend hemwelatiyên ku ji derve bûn jî rastî tehdîtên hêzên ewlehiyê hatin. Di çalakiyê de zarokên biçûk rastî lêdanê hatin, jin jî bi copan hatin tehdîtkirin.

30 Adar

Li Amedê  hemû dikkan hatin girtî û xwendekarên zankoya Dîcleyê jî neçûn dersan û zanko boykot kirin.Li dersxaneyan de jî ders nehate kirin. 3 kesên di encama gulebarana polîsan de jiyana xwe ji dest dan a li Goristana Yenîkoy de bi merasîmeke mezin hatin veşartin.Hejmara girseya ku cenazeyê gihîşt 100 hezarî. Piştî merasîmê nêzî 100 kesên beşdarî merasîmê bûn, ber bi mala taziyeyê ve dest bi meşê kir. merasîmê jî alozîyên mezin derket û hêzên dewletên Tirk ciwanek din jî kuşt.Li Batmanê li gelek cihên bajêr leşker hatin bicihkirin. Hate ragihandin ku polîsan çalakvanek ji qata 4'an a avahiyekê avêtiye xwarê.Çalakvanên ku polîsan avêt xwarê û lingê wî şikest, hate binçavkirin.Birîndarên din jî rakirin Nexweşxaneya Dewletê ya Êlihê.Avahiya MHP'ê,avahiya Finans Bankê  û gelek sazîyên dewletê jî hate şewitandin.Li Wan,Riha,Sêrt,Mêrsîn,Mêrdîn, Qoser û Stenbolê jî zextên dewleta Tirk bi xwepêşandanan hate şermezar kirin.

31 Adar

bi sedan tîmên taybet li Amed,Sêrt û li hin bajarên din avêtinser malan û bi sedan kes bilêdan û heqeretan girtin bin çavan.Bi taybetî li Amedê taciz û êrîşên ser berdewam dike.Polîs zextê ser gel dikin.Tê dîyar kirin ku ser kesên binçav kirî êşkence tê kirin.Hersa gel ji ber bikaranîna çekên rast û kuştina mirovên sivîl û bê tawan zêde dibe.Kurd bi fikarin ku êrîşên hovane zêdetir bibin. Wezîrê nevxwe ya Dewleta Tirk Abdulkadîr Aksu  hate Amedê.Wekî tê zanîn Abdulkadî Aksu yek ji dijmînê gelê Kurd e û ligor wî pirsgirêka Kurdistan nîne û divê çareserkirina bûyerên li Amedê jî zêdekirina hêzên lêşkerî pêwîst e.li Batmanî alozî berdewam kir.Li navçeya Geverê ya Culemêrgê ji bo piştgiriyê bidin çalakiyên li Amedê, komeke qelebalix bi agir barîkat çêkirine, polîsan jî bi panzeran li nêzî barîkatê cihê xwe girtin e.Li Geverê hemû esnafên navçeyê derabeyên dikanan girtine.Li Geverê alozî didome.Li Dêrsîmê jî bi sedan kes li Kuçeya Hûnerê li hev civîyan û bi dirûşmeyên wekî, "Gelê Amedê bi tenê nîne", "Gelê me dê hesabê bipirse" heta Suka Binerdê meşiyan. Di dema meşê de polîs bi panzer û robokopan tedbîrên berfireh girtin.Endamê komîsyona YE Olli Rehn got “Em ji bûyeran bi fikar temaşe dikin û em bawerin kêşebi riyên demokratîk werin çareser kirin”.Ji ber gotinên Serokê Şaredarîya Amedê  ku “êşa me 14 bû niha bûye 16” wezareta hundir a dewleta Tirk derbarê Baydermîr lêpirsîn hate dest pêkirin.

1-2 Nîsan

Li Qoserê di encama êrîşan de kesek hate kuştin..Li Gever, Wan,Sêrt,Riha,Şirnex, Mêrdîn, Dêrsîm, Stenbol,Îzmîr û di hin bajarên din de jî alozî çêbû.Li Amedê 2 kesên din yên brîndar jiyana xweji dest dan. Li Qoserê polêsan êrîşî ser protestoya Kurdan kirin û di encamê de 2 Kurd hate kuştin.Serokê şaxê Batmanê ya partîya Civaka Demokratîk hate girtin.Hejmara gitîyan gihêş ser 400ê.

3 Nîsan

Li Wêranşehra Rihayê de jî xwepêşandan çêbû û poîsan êrîşî çalakîyê kir ser, cerdevanek gêj gule berda ser gel.Cerdevan bi avayekî dîn bûyî dehan gule reşand ser gelê Wêranşehrê .Lê guleyên wî bû sedema brîndar bûna polîsekî.

4 Nîsan

Li Bîrecîkê Kurdan xwepêşandanek li dijî zextên Tirkîye li dar xist.Li Dêrsîmê ber avahîya AKP de protestoya Kurdan hebû.Li Qoserên dikkan nehatin vekirin.