Zimanê Kurdî

Zimanê Kurdî. Zêdetir

Hûrnêrîn
Rewşa Geşedan û Hilberîna Bi Zimanê Kurdî Zêdetir

Ferhêngên Kurdî

www.ferheng.org

Dibistana Zimanê Kurdî

www.dibistanakurdi.com

Beşa Kurdistan

Kurdistan Di Riya Serxwebûnê de ye!

Manşet/Hawar Dengûbas/Serhad B.RÊNAS

Kewçêr 26, 2005

KURDISTAN/HD-- Pêşketinên ku Li Kurdistanê di salên dawî de pêk tên, lezgînîya çûyîna ber bi Kurdistana Serxbixwe jî zêde dikin..

Pêşketinên ku Li Kurdistanê di salên dawî de pêk te, lezgînîya çûyîna ber bi Kurdistana Serxbixwe jî zêde dikin.Ji sala 1992an şunde pêşketinên neditî li Kurdistanê pêk hat.Bi taybetî 1992an de îlan kirina Dewleta Federa ya Kurdistan di dîroka Kurdistanê de werçerxanek bû.

Kurd berîya 1992an de ji têkoşîna man û nemanê dikirin,piştî 1992 jî têkoşîna pêşketinê,avadanîyê,nasandinê û bê gûman serbixwe bûyînê tê dayîn.Kurd di şerê Emerîka-Iraqê ya 2003an de jî bi stratejîyekî konjokturel û reel tevgeriyan.

Bêşit dijminên Kurdan li dijî her pêşketinê ku bo Kurdistan pêk tê eciz û diltend dibin.Mixabin rewşa Kurdistana Bakur ne wek ya Kurdistana Başur bû.Ji ber politikayên teslîmkar li Bakur şikestin û têkçûn çêbû û Kurd hat bê deng kirin.Li Bakur niha di xeta Tirkbûnê

De hewlanên nû pêk tên.DTH jî pêşengê vê siyasetê ye.Her çiqas hin Kurdên Bakurî li ber bayê Tirkbûnê ketibin jî hin pêşveçûn bo Kurdistana Bakur jî hêvî dide.Li Bakur de meseleya bingehîn nebûna alternetîfekî baş û xwedî stratejî  ye.Hezên ku ne di riya Tirkîyeyî bûn de ne jî ji ber berjewendîyên xwe yên rojane yekîtîyek navxwe pêknayînin.

Her tim di organên xwe de behsa yekîtîyê dikin û qaşo gelê Kurd hişyar dikin belam tu gav nîne bo vê yekê.Bermayîyên rabirdûyê hin ji bingehên wan wenda nebûne.

Bi giştî 13 salên dawî de ji dîplomasîya Kurdî heta sînemaya Kurdî di gelek waran de pêşveçûn û destkeftîyên girîng çêbûn.Li Kurdistana Başur ne serbixwe be jî dewletek heye,bi dehan organên media,Hikumeta Kurdistan,Parlemena Kurdistan,wezaretên Hikumeta Kurdistan,bi dehan sazî,dezgeh, rêxistinên neteweyî(çandî,sîyasî,perwerdeyî û fermî) heye.

Gelê Kurd di hemû perçeyan de bo serxwebuna Kurdistanê şehîd daye,xwîna vî hatiye rijandin,xwîn rijandîye,xebat kirîye,berxwedaye lê Serxwebuna xwe ji ber sedemên curbecur destnexistîye lê îro çareserîya tenê ya hemû keşêyên Neteweya Kurd û derîya tenê ya pêşketina çand,aborî,ziman,huner,mimarî,musîk,wêje û hwd. ên Kurdî KURDISTANA AZAD heye.

Kurd neteweke ji ber vê yekê jî  ew hemû  pêşketin ya hemû gelê Kurd e.Beşekî ji xaka Kurdan azad e û ber bi serbixwe bûyîne we diçe.Parastina Kurdistana Azad ango Kurdistana hemû Kurdan, bêgûman erka bingehîn û neteweyî ye.Her wiha bi avayekî giştî di çand,huner û medyaya Kurdî de jî pêşketinên girîng çêbû.

Di 5 salên dawîn de bi giştî

Di Medyaya Kurdî de

-Bi dehan portalê nûçe û agahdarîyê,bi sedan malperên înternetê vebûn

-Gelek rojname û kovar tevlî kerwana medyaya Kurdî bûn.

-Ser satalaytê 2 televizyonên nû yên Kurdî  dest bi weşanê kirin.Her wiha li Kurdistana azad jî hin televîzyonên cîgayî avabûn.

-Ser satalaytê 5 radyoyên Kurdî dest bi weşanê kirin.

Di Mûzîk,wêje û sînemaya Kurdî deç

-Yekem car filmên Kurdî di qada navneteweyî de xelat verirtin.

-Gelek albûmên bi qelîte tevlî arşîva mûzika Kurdî bûn.

-Bi taybetî li Kurdistana Azad  hejmara çap kirin û xwendina pirtûkên Kurdî zêde bûn û weşanxaneyên nû hat vekirin.

Di dîplomasî û rêvebirî Kurdî de

-Navê Kurdistan di qada navneteweyî de ji berê zêdetir hat bisîn.

-Li Iraqê bi fermî serokkmar Celala Talabanî û Mesûd Barzanî jî serokê Dewlete Federe ya Kurdistanê bû.Zimanê Kurdî jî duyemîn zimanê fermî ya Iraqê bû.

-Serekên Kurdan di qada navneteweyî de bi protokelên herî bilind hat pêşwazî kirin.Serokkomarê Iraqê Celal Talabanî li zimanê Kurdî li Qesra Sipî yekem car da axaftin.Serokê Kurdistanê Rêzdar Mesûd Barzanî bi avayekî fermÎ bo Washington(Waşinton) hat dawet kirin.Ku îro Serokê Kurdistanê Mesûd Barzanî wek serokekê dewletek serbixwe ji alîyê Serokê DYE ve hat pêşvazî kirin.Ev tevgera DYE yê wek “Qebûl kirina rastîya Kurdistanê” tê şîrove kirin.

Îro gelek Kurd têgihîştinê ku di her waren de bi %100 pêşketin û çareser kirina kêşeyan girêdayî xwedî bûna dewletekê serbixwe ye.Riya jiyanek û Kurdistanek asûde,pêşketî,modern û dewlemed ji serxwebûnê derbas dibe. Bila mirovê Kurd ji bîr neke ku hêzên ku angaşata "Êdî ne dema dewletên serbixwe ye,cihan global buye û ji ber wê jî pêdivî dewletekê re nîne" dikin herî pir girêdayê ramana dewletên neteweyî ne.Kî dew ji Dewleta xwe ya serbixwe û netewî berda-berdide,herin ji Fransiyan bipirsin,ji Elmanan,ji Emerîkîyan ku li her derê ziman û ala wan heye,ji Îtalîyan,ji Ereban,ji Japonan,ji Îspanîyan,ji Ingîlîzan,ji Tirkan,ji Farisan,ji Rûsan bipirsin bêgûman bi tûndî bersiva NA bidin.Çima 50 milyon Kurd bibêjin belê.

Pêk anîna hişa neteweyî ya Kurdî,modernîze kirina civaka Kurdî,pêk anîna hişmendîya dîrokî ya Kurdî heta çareserkirina kêşeyên civaka Kurd  dikeve ser milê rêvebir,rewşenbir,nivîskar,berpirsên medya,pisporên siyasî,kesên hizirdar,bîrewer ku pergala cihanê têgihîştine û inteluktuelên Kurd.

Bê serbixwe bûyîna Kurdistan ne mimkune ku hin kêşeyên girîng were çareserkirin û peşxistina zimanê Kurdî,wêjeya Kurdî,medyaya Kurdî bi wan re girêdayîye.Bo rizgar kirina Kurdistan divê bizûtneweya rizgarîya Kurd xwedî sîyasetek Kurdistanî be.Bergehek eqilane divê bo helsengandin û nirxandina xeterên ber siberoj(dahatû) û berdewamîya heyîna Kurd.An ew hişmendî di gelê Kurd de pêk were an jî pêşberî milletê Kurd rojên reşbînane ewê derkeve peşberî dahatûya Kurd.Ên ku wan rastîyan tênegihîjin bêgûman ji alîyê mejûyê ve werin dageh kirin û bi bêrûmetî û bêbextîyarî ji vê Dinêyê biçin.

Bo serneketina Neteweya Kurd tu sedem nîne.Divê êdî xwebicuk dîtin di nava gelê Kurd de rabe.Çima Mûzika Kurdî li cîhanê nebe Mûzîka herî pêşketî,çima  zimanê Kurdî nebe zimanê ku herî zêde tê hilberîn û tê nasîn,çima wêjeya Kurdî di qada navneteweyî de nebigêhêje astekê bilin,çima medyaya Kurdî di nav medyaya Cîhanê de medyaya herî modern,pêşketî û herî biqelîte.Ev hemû dikarin pêk bên.Ne ji bawerîyê derin.Divê her Kurdek ji xwe bawer be û her tiştê xweş û pêşketî layiqê xwe bibîne.

Di vê konaxê de  HAWARDENGÛBAS û Hawar Kurdistan Media Group jî bi her avahî bo pêşketin, modernîzasyon û gihîştina Serxwebûna Kurdistanê de rola xwe bi qasê delfetên heyî bileyze. Meşaleya ku Celeled Bedirxan vexistiyê em bihewre gurtir bikin. Armanc ewe ku HKMG di dahatûyê de çalak bûna xwe zêde bike.